ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η περιοχή των βιολογικών επιστημών θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως πρωτοποριακή, καθώς την τελευταία δεκαετία σημειώνεται μία άνευ προηγουμένου ραγδαία πρόοδος στην κατανόηση των ζωντανών συστημάτων σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο, καθώς και των αλληλεπιδράσεων των οργανισμών με το περιβάλλον τους και τη σημασία της βιοποικιλότητας για την ανθρωπότητα. Στο μεταίχμιο του 21ου αιώνα, οι βιολογικές επιστήμες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των θετικών επιστημών, αποκτώντας ευρύ και διεπιστημονικό χαρακτήρα και συνενώνοντας επιστημονικά πεδία εντός και εκτός των παραδοσιακών τους συνόρων. Η επαναστατική αυτή φάση ανάπτυξης χαρακτηρίζεται από την ενοποίηση ειδικοτήτων πάνω στη βάση τής εκ βάθρων αναζωογόνησης κλάδων και με στενή σχέση μεταξύ βιολογίας και ιατρικής, καθώς και στη διάχυση νέων τεχνολογιών και μοριακών τεχνικών. Επιπλέον, η πρόδηλη ανάγκη για διατήρηση της βιοποικιλότητας και αειφορική χρήση των βιολογικών πόρων έχει καταστήσει πρωτεύουσας σημασίας την κατανόηση των οικολογικών διεργασιών σε όλα τα επίπεδα, από το μοριακό μέχρι το επίπεδο ολόκληρων οικοσυστημάτων.

Η συνεπαγόμενη καταπληκτική διεύρυνση της βασικής γνώσης συνοδεύεται από άμεσες, ευρείες και πρωτόγνωρες εφαρμογές στον τομέα της υγείας και προληπτικής ιατρικής (κατανόηση ασθενειών, γενετική διάγνωση και γενετική θεραπεία, νέες στρατηγικές θεραπευτικής παρέμβασης για τον καρκίνο και το AIDS), της φαρμακοβιομηχανίας (στοχευμένος σχεδιασμός φαρμάκων), της αγροκτηνοτροφικής παραγωγής και βιομηχανίας τροφίμων (εναλλακτικές μέθοδοι γεωργίας, γενετικά βελτιωμένα φυτικά και ζωικά στελέχη) και, ακόμα, της διαχείρισης των φυσικών πόρων και προστασίας του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Η βιοτεχνολογία και η ανάλυση του γονιδιώματος διαφόρων οργανισμών έχουν προωθηθεί από μια περίοδο επώασης σε φάση εκθετικής ανάπτυξης, με καινοτομίες στην εισαγωγή υψηλής τεχνολογίας και βαρύνουσα οικονομική δραστηριότητα και οφέλη. Η επιστήμη της οικολογίας και η κατανόηση της κατανομής και εξέλιξης της βιοποικιλότητας προσφέρουν σημαντικότατα εργαλεία για την αειφορική χρήση των βιολογικών πόρων, όπως, για παράδειγμα, στην αλιεία τη διαχείριση δασών και υγροτόπων, καθώς και ευκαιρίες για ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων, όπως είναι η ανάπτυξη νέων φαρμάκων και τροφών μέσα από τη μελέτη άγνωστων συνιστωσών της βιολογικής ποικιλότητας.

Το Τμήμα δέχθηκε τους πρώτους μεταπτυχιακούς φοιτητές τον Σεπτέμβριο του 2003 και τους πρώτους προπτυχιακούς φοιτητές τον Σεπτέμβριο του 2007. Τα μαθήματα επιλέχθηκαν και σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να προσφέρουν στους φοιτητές τα κατάλληλα εφόδια για εργοδότηση, καθώς και για συνέχιση των σπουδών τους σε μεταπτυχιακό επίπεδο και ενασχόληση με την έρευνα.

Το προπτυχιακό πρόγραμμα προσφέρει ευρύ υπόβαθρο στις βασικές επιστήμες και τις αρχές της βιολογίας, παρέχοντας υψηλό βαθμό ευελιξίας για τις επιλογές όσον αφορά σε πιο προχωρημένες σπουδές. Τα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών προσφέρουν τη δυνατότητα στους φοιτητές να ειδικευτούν σε έναν από τους τομείς των Βιολογικών Επιστημών. Οι απόφοιτοι έχουν τη δυνατότητα να διεξάγουν έρευνα στις βιολογικές επιστήμες ή να εργαστούν μεταξύ άλλων σε κλινικά εργαστήρια, σε περιβαλλοντικές μελέτες, στην εκπαίδευση και σε κυβερνητικές υπηρεσίες.

 

ΣΤΟΧΟΙ

Κύριοι στόχοι του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών είναι οι εξής:

• Ανάπτυξη της έρευνας στους τομείς της ανοσολογίας, της κυτταρικής βιολογίας, της εμβρυολογίας, της βιοπληροφορικής, της γενετικής, της επιγενετικής, της ιολογίας, της νευροβιολογίας, και της καταπολέμησης του καρκίνου, καθώς και στους τομείς της οικολογίας, της μελέτης της βιοποικιλότητας και της αειφορικής διαχείρισης των συνιστωσών της.

• Εκπαίδευση νέων επιστημόνων σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο που να είναι ανταγωνίσιμοι στον ευρωπαϊκό και διεθνή χώρο.

• Αναβάθμιση υπηρεσιών που σχετίζονται με τις βιολογικές επιστήμες στην κυπριακή κοινωνία.